వైద్యపరంగా సమీక్షించినది: డాక్టర్ శ్వేతా అగర్వాల్, MBBS, DGO. చివరి అప్డేట్: జూలై 2026.
ఈ పేజీలోని సమాచారం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే మరియు ఇది వైద్యుని సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. చికిత్స ఫలితాలు ప్రతి రోగి వ్యక్తిగత ఆరోగ్య స్థితిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
ల్యూకోరియా (తెల్లబట్ట) అంటే ఏమిటి? ఇది సాధారణమేనా?
ల్యూకోరియా (Leucorrhoea) అంటే కేవలం యోని స్రావం (vaginal discharge) - ఇది ఒక స్థితి పేరు, వ్యాధి కాదు. యోని తనకు తానుగా శుభ్రం చేసుకుంటుంది, కొద్ది నుండి మోస్తరు పరిమాణంలో స్పష్టమైన లేదా తెల్లటి స్రావం రావడం ఆరోగ్యకరమైన యోనికి సంకేతం. దీని పరిమాణం మరియు చిక్కదనం సహజంగా మారుతూ ఉంటాయి:
- అండోత్సర్గము (Ovulation) సమయంలో (చక్రం మధ్యలో), డిశ్చార్జ్ తరచుగా ఎక్కువగా, స్పష్టంగా లేదా జిగటగా ఉంటుంది.
- పీరియడ్స్కు ముందు, ఇది చిక్కగా లేదా క్రీములాగా తెల్లగా మారవచ్చు.
- గర్భధారణ సమయంలో, డిశ్చార్జ్ కొద్దిగా పెరగడం సాధారణం.
- హార్మోన్ల గర్భనిరోధక సాధనాలు మరియు లైంగిక కలయిక వల్ల కూడా ఈ పరిమాణం మారవచ్చు.
తెల్లబట్ట అవ్వడం అంటే స్త్రీ అపరిశుభ్రంగా ఉన్నట్లు లేదా ఆమెది ఏదైనా తప్పు ఉన్నట్లు కాదు. చంద్రపూర్లోని చాలా మంది మహిళలు సిగ్గుతో డాక్టర్ను కలవడానికి ఆలస్యం చేస్తుంటారు — దయచేసి అలా చేయకండి. గైనకాలజిస్ట్కు ఇది చాలా సాధారణమైన సమస్య, మరియు పరీక్షించిన తర్వాత చాలా కారణాలను కనుగొని సులభంగా చికిత్స చేయవచ్చు.
సాధారణం vs అసాధారణ డిశ్చార్జ్ — ఎప్పుడు ఆందోళన చెందాలి?
డిశ్చార్జ్ మీ సాధారణ స్థితికి భిన్నంగా ఉన్నప్పుడు, ప్రత్యేకించి ఈ కింది లక్షణాలు ఏవైనా ఉంటే, డాక్టర్తో పరీక్ష చేయించుకోవడం అవసరం:
| సాధారణంగా ఆందోళన అవసరం లేదు | తప్పకుండా డాక్టర్ను కలవాలి |
|---|---|
| స్పష్టమైన లేదా తెల్లటి, వాసన లేని లేదా స్వల్ప వాసన | బూడిద (Grey), పసుపు-ఆకుపచ్చ, లేదా నురుగుతో కూడిన డిశ్చార్జ్ |
| దురద, నొప్పి లేదా మంట లేదు | బయటి భాగంలో దురద, నొప్పి లేదా మంట |
| మీ ఋతుచక్రాన్ని బట్టి పరిమాణం మారుతుంది | తీవ్రమైన లేదా చేపల వాసన (దుర్వాసన) |
| ఇతర లక్షణాలు లేవు | చిక్కటి, పెరుగు లాంటి డిశ్చార్జ్తో తీవ్రమైన దురద |
| మూత్ర విసర్జన లేదా సెక్స్ సమయంలో నొప్పి | |
| రక్తంతో కూడిన డిశ్చార్జ్, పీరియడ్స్ మధ్య లేదా సెక్స్ తర్వాత రక్తస్రావం | |
| కటి నొప్పి (Pelvic pain), జ్వరం, లేదా అనారోగ్యంగా అనిపించడం |
ముఖ్య గమనిక: రంగు మరియు చిక్కదనం కేవలం సూచనలు మాత్రమే, నిర్ధారణ కాదు. వేర్వేరు వ్యాధుల లక్షణాలు ఒకేలా ఉండవచ్చు. ఇంటర్నెట్లో రంగులను చూసి మీరే మందులు వేసుకోవడం వల్ల తప్పు మందు వాడే ప్రమాదం ఉంది. డాక్టర్తో కొన్ని నిమిషాల ప్రైవేట్ కన్సల్టేషన్ ద్వారా అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.
అసాధారణ డిశ్చార్జ్కి సాధారణ కారణాలు
భారతదేశ జాతీయ STI/RTI మార్గదర్శకాల (NACO) ప్రకారం ఈస్ట్ (కాండిడా), బాక్టీరియల్ వాజినోసిస్ మరియు ట్రైకోమోనియాసిస్ అనేవి మూడు అత్యంత సాధారణ ఇన్ఫెక్షన్లు.
ఈస్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ (Candida / "వైట్ ఇన్ఫెక్షన్")
బయటి భాగంలో తీవ్రమైన దురద, నొప్పి లేదా ఎర్రబడటంతో పాటు చిక్కటి, తెల్లటి పెరుగు లాంటి డిశ్చార్జ్ అవ్వడం అనేది వల్వోవాజినల్ కాండిడియాసిస్ యొక్క సాధారణ లక్షణం. ఇది సాధారణంగా లైంగికంగా సంక్రమించే వ్యాధి కాదు. ఇటీవల యాంటీబయాటిక్స్ వాడకం, గర్భం మరియు మధుమేహం దీనికి దారితీయవచ్చు, కానీ దీనికి కచ్చితమైన ఒక్క కారణం ఉండదు. కాండిడా అనేది ఎటువంటి వ్యాధిని కలిగించకుండా కూడా యోనిలో ఉండవచ్చు, కాబట్టి లక్షణాలతో పాటు డాక్టర్ పరీక్ష ముఖ్యం. సరైన వ్యాధి నిర్ధారణ లేకుండా మెడికల్ షాప్లో పదేపదే యాంటీఫంగల్ మందులు వాడటం వల్లే ఈ లక్షణాలు మళ్లీ మళ్లీ వస్తుంటాయి.
బాక్టీరియల్ వాజినోసిస్ (BV)
పలుచగా, బూడిద-తెలుపు రంగులో ఉండే డిశ్చార్జ్, కొన్నిసార్లు చేపల వాసనతో వస్తుంటే అది బాక్టీరియల్ వాజినోసిస్ (BV) కి సంకేతం కావచ్చు — ఇది యోనిలోని సహజ బ్యాక్టీరియా అసమతుల్యత వల్ల వస్తుంది. BV అంటే వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత లేకపోవడం లేదా స్త్రీ ప్రవర్తనకు సంబంధించిన విషయం కాదు. వాస్తవానికి, యోని లోపల శుభ్రం చేయడం (douching) లేదా ఘాటైన ఇంటిమేట్ వాష్లను ఉపయోగించడం వల్ల దీని ప్రమాదం మరింత పెరిగి సమస్య మళ్లీ మళ్లీ రావచ్చు.
ట్రైకోమోనియాసిస్
దుర్వాసన మరియు మంటతో కూడిన పసుపు-ఆకుపచ్చ లేదా నురుగు లాంటి డిశ్చార్జ్ ట్రైకోమోనియాసిస్ని సూచిస్తుంది, ఇది లైంగికంగా సంక్రమించే వ్యాధి. ఇది ఉన్న చాలా మందిలో తేలికపాటి లక్షణాలు ఉంటాయి లేదా అసలు లక్షణాలు ఉండవు. దీని నిర్ధారణ జరిగితే, డాక్టర్ మీ భాగస్వామి పరీక్ష మరియు చికిత్స గురించి చాలా గోప్యంగా మరియు ఎవరినీ నిందించకుండా చర్చిస్తారు.
ఇతర కారణాలు
ప్రతి డిశ్చార్జ్ లేదా దురద ఇన్ఫెక్షన్ కాదు. గర్భాశయ ముఖద్వార ఇన్ఫెక్షన్ (క్లామిడియా/గోనేరియా), మెనోపాజ్ సమయంలో వచ్చే హార్మోన్ల మార్పులు, సబ్బులు లేదా ప్యాడ్ల అలర్జీ, చర్మ పరిస్థితులు, మరియు ఇతర కారణాలు కూడా ఉండొచ్చు. సెక్స్ తర్వాత లేదా పీరియడ్స్ మధ్య రక్తస్రావం, లేదా కటి నొప్పితో కూడిన డిశ్చార్జ్ ఉంటే సొంత వైద్యం చేసుకోకుండా వెంటనే గైనకాలజిస్ట్ని సంప్రదించాలి. డిశ్చార్జ్తో పాటు పీరియడ్స్లో మార్పులు లేదా అసాధారణ రక్తస్రావం ఉంటే, మా ఋతుక్రమ సమస్యల పేజీ (menstrual problems) ని చూడండి.
మహిళల్లో UTI (మూత్ర ఇన్ఫెక్షన్) — ఒక సంబంధిత కానీ వేరే సమస్య
చాలా మంది మహిళలు వైట్ డిశ్చార్జ్ మరియు మూత్రంలో మంట కోసం ఒకేసారి సెర్చ్ చేస్తుంటారు, కానీ యూరినరీ ట్రాక్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ (UTI / మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్) అనేది మూత్ర నాళాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది, యోనిని కాదు. సాధారణ UTI లక్షణాలు:
- మూత్ర విసర్జన చేసేటప్పుడు మంట లేదా నొప్పి రావడం
- కొద్దిగానే మూత్రం వస్తున్నప్పటికీ పదే పదే లేదా అత్యవసరంగా మూత్రానికి వెళ్లాల్సి రావడం
- పొత్తికడుపులో అసౌకర్యం
- మబ్బుగా, రక్తంతో కూడిన లేదా తీవ్రమైన వాసన వచ్చే మూత్రం
UTI సాధారణంగా యోని స్రావానికి (vaginal discharge) దారితీయదు. అయితే, మూత్ర విసర్జన సమయంలో మంట అనేది UTI, యోని ఇన్ఫెక్షన్ లేదా STI - వీటిలో దేనివల్లైనా రావచ్చు మరియు ఈ రెండు సమస్యలు ఒకేసారి ఉండవచ్చు. చెప్పాలంటే, డిశ్చార్జ్ మరియు దురద యోని లేదా గర్భాశయ ముఖద్వార సమస్యను సూచిస్తాయి, అయితే అర్జెన్సీ మరియు పదే పదే మూత్రానికి వెళ్లడం మూత్ర నాళాల సమస్యను సూచిస్తాయి; మూత్ర పరీక్ష మరియు అవసరమైనప్పుడు యోని పరీక్ష ద్వారా ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం దొరుకుతుంది.
జ్వరం లేదా చలి, వాంతులు, వీపు లేదా పక్కటెముకల నొప్పి, మూత్రంలో రక్తం, లేదా గర్భధారణ సమయంలో మూత్ర సంబంధిత లక్షణాలు ఉంటే అదే రోజు వైద్య సహాయం తీసుకోండి — నిర్లక్ష్యం చేస్తే మూత్రాశయ ఇన్ఫెక్షన్ కిడ్నీలకు వ్యాపిస్తుంది.
UTI కోసం ఏ యాంటీబయాటిక్ వాడాలి మరియు ఎన్ని రోజులు వాడాలి అనేది రోగి పరిస్థితిని బట్టి డాక్టర్ నిర్ణయిస్తారు. దయచేసి మిగిలిపోయిన యాంటీబయాటిక్స్ వాడకండి లేదా మెడికల్ షాప్లో "UTI కోర్సు" కొనకండి — సరైన కారణం లేకుండా తప్పు మందు వాడటం వల్లే ఇన్ఫెక్షన్లు మళ్లీ మళ్లీ వస్తుంటాయి.
చంద్రపూర్లో గైనకాలజిస్ట్ను ఎప్పుడు సంప్రదించాలి
ఈ క్రింది లక్షణాలు ఉంటే కన్సల్టేషన్ బుక్ చేసుకోండి:
- డిశ్చార్జ్ రంగు, వాసన, పరిమాణం లేదా చిక్కదనంలో కొత్తగా లేదా నిరంతరం మార్పు రావడం
- దురద, నొప్పి లేదా మంట
- మూత్ర విసర్జన చేసేటప్పుడు నొప్పి, లేదా తరచుగా/అత్యవసరంగా మూత్రం రావడం
- సెక్స్ సమయంలో నొప్పి, లేదా పీరియడ్స్ మధ్య/సెక్స్ తర్వాత రక్తస్రావం
- చికిత్స తీసుకున్న తర్వాత కూడా లక్షణాలు మళ్లీ రావడం
- గర్భధారణ సమయంలో ఏవైనా డిశ్చార్జ్ లేదా మూత్ర సంబంధిత లక్షణాలు — మా మహిళా ఆరోగ్య సేవల్లో (women's health services) ప్రెగ్నెన్సీ కేర్ కూడా ఉంటుంది.
ఎక్కువగా తెల్లబట్ట అవుతున్నా, దురద లేదా దుర్వాసన ఉన్నా, లేదా మూత్రంలో మంట ఉన్నా — ఎటువంటి సిగ్గు పడకుండా గైనకాలజిస్ట్ను కలవండి. ఇవి చాలా సాధారణ సమస్యలు మరియు సరైన పరీక్ష ద్వారా వీటికి చికిత్స చేయవచ్చు.
విజిట్ సమయంలో ఏం జరుగుతుంది — ప్రైవేట్, వివరణాత్మకం, నిందలు ఉండవు
సిగ్గుపడాల్సిన చర్చ లేదా ఊహించని పరీక్షల గురించి భయపడి చాలా మంది మహిళలు ఈ అపాయింట్మెంట్ని దాటవేస్తుంటారు. నిజానికి ఇక్కడ ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకోండి:
- ఒక ప్రైవేట్ సంభాషణ: మీ లక్షణాల గురించి మరాఠీ, హిందీ లేదా ఇంగ్లీషులో ప్రైవేట్గా మాట్లాడవచ్చు — అవి ఎప్పుడు మొదలయ్యాయి, ఏమేమి మారాయి, మీ ఋతుచక్రం, గర్భం వచ్చే అవకాశాలు, మధుమేహం, మరియు ఇటీవల వాడిన మందుల గురించి డాక్టర్ అడుగుతారు. లైంగిక చరిత్ర గురించిన ప్రశ్నలు అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే గోప్యంగా అడగబడతాయి.
- అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే పరీక్ష, మరియు ముందుగానే వివరిస్తారు: ప్రతి విజిట్కూ ఇంటర్నల్ చెకప్ అవసరం లేదు, మరియు మీకు అర్థమై మీ అనుమతి ఉంటేనే పరీక్ష చేస్తారు.
- అవసరమైనప్పుడు సాధారణ పరీక్షలు: డిశ్చార్జ్ శాంపిల్, యోని pH లేదా మైక్రోస్కోపీ పరీక్ష, లేదా UTI అనుమానం ఉంటే మూత్ర పరీక్ష చేస్తారు. ఏ పరీక్ష ఎందుకు అవసరమో డాక్టర్ వివరిస్తారు; ప్రతి రోగికి అన్ని పరీక్షలూ అవసరం ఉండదు.
- కారణాన్ని బట్టి చికిత్స: ఈస్ట్ ఇన్ఫెక్షన్, BV, ట్రైకోమోనియాసిస్, UTI, లేదా ఇన్ఫెక్షన్ కాని మంటకు చికిత్స వేర్వేరుగా ఉంటుంది. అందరికీ ఒకేలా ఉండే "కోర్సు" ఇవ్వడానికి బదులుగా మీ కచ్చితమైన సమస్యను బట్టి మందులు ఇస్తారు.
డాక్టర్ శ్వేతా అగర్వాల్ ఒక లేడీ గైనకాలజిస్ట్, కాబట్టి చంద్రపూర్లోని చాలా మంది పేషెంట్లకు ఈ కన్సల్టేషన్ మరింత సులభంగా అనిపిస్తుంది. ఈ లక్షణాలు అన్ష్ హాస్పిటల్లోని సాధారణ గైనకాలజీ సేవల్లో ఒక భాగం — ఇవి ప్రతిరోజూ చూసి చికిత్స చేయబడతాయి.
పరిశుభ్రత మార్గదర్శకాలు — ఏది మంచిది, ఏది హానికరం
- కేవలం బయటి భాగాన్ని (vulva) సాధారణ నీటితో మృదువుగా కడగండి; మీరు సబ్బు వాడితే, తేలికపాటి మరియు వాసన లేని సబ్బును వాడండి. తుడుచుకునేటప్పుడు సున్నితంగా అద్దండి.
- యోని లోపల కడగవద్దు, మరియు డౌచెస్ (douches), వెజైనల్ డియోడరెంట్లు, సువాసనగల ఇంటిమేట్ వాష్లు, వాసన ఉండే వైప్స్, మరియు పౌడర్లను వాడకండి. యోని తనకు తానుగా శుభ్రం చేసుకుంటుంది; ఇవి వాడటం వల్ల దాని బ్యాలెన్స్ దెబ్బతిని మంట పెరుగుతుంది.
- గాలి ఆడేలా ఉండే కాటన్ అండర్ వేర్ వేసుకోవడం మరియు మరీ బిగుతుగా ఉండే దుస్తులను నివారించడం వల్ల చెమట మరియు మంట తగ్గుతాయి, కానీ ఇవి ఇన్ఫెక్షన్ని స్వయంగా నివారించవు లేదా నయం చేయవు.
- మూత్ర సంబంధిత ఆరోగ్యానికి: తగినంత నీరు త్రాగండి (మీ డాక్టర్ వద్దని చెబితే తప్ప), మూత్రాన్ని తరచుగా ఆపుకోకండి, మరియు ఎల్లప్పుడూ ముందు నుండి వెనుకకు తుడవండి.
- ఆన్లైన్లో చెప్పే ఇంటి చిట్కాలను నమ్మకండి — పెరుగు, బేకింగ్ సోడా, వెనిగర్, వెల్లుల్లి, లేదా యాంటీసెప్టిక్ వాష్లు చికిత్సలు కావు. డాక్టర్ని కలవడం ఆలస్యం చేయడం వల్ల చిన్న సమస్య పెద్దదిగా మారవచ్చు.
మూలాలు (References)
- NACO — National Technical Guidelines on STI and RTI (India)
- CDC — Diseases Characterized by Vulvovaginal Symptoms
- CDC — Bacterial Vaginosis
- CDC — Vulvovaginal Candidiasis
- ACOG — Vaginitis మరియు Vulvovaginal Health
- NIDDK — Bladder Infection (UTI) in Adults